Khi phát hiện khói, mùi khét, tiếng nổ hoặc ngọn lửa, hãy ưu tiên mạng sống: báo động, gọi 114 và di chuyển khỏi vùng nguy hiểm. Không mất thời gian thu gom tài sản và không quay lại khi chưa được lực lượng chức năng cho phép.
Bước 1: Báo động ngay
Hô lớn “cháy”, bấm nút báo cháy hoặc sử dụng phương tiện báo động sẵn có để cảnh báo người xung quanh. Khi có thể, chỉ rõ vị trí có khói/lửa và hướng thoát còn an toàn.
Không giả định rằng người khác đã phát hiện hoặc đã gọi cứu hỏa.
Bước 2: Gọi 114
Gọi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH qua số 114 càng sớm càng tốt. Cung cấp ngắn gọn:
- Địa chỉ chính xác và dấu hiệu nhận biết vị trí.
- Khu vực đang cháy, quy mô quan sát được.
- Có người mắc kẹt hoặc người cần hỗ trợ hay không.
- Số điện thoại có thể liên hệ lại.
Làm theo câu hỏi và hướng dẫn của người tiếp nhận. Không dập máy quá sớm nếu chưa được yêu cầu.
Bước 3: Thoát khỏi khu vực nguy hiểm
Di chuyển theo lối thoát và biển chỉ dẫn. Trong tòa nhà, dùng thang bộ, không dùng thang máy để thoát nạn vì có thể mất điện, dừng ở tầng nguy hiểm hoặc bị khói xâm nhập.
Nếu lối dự định đi có nhiều khói, nhiệt cao hoặc lửa, không cố xuyên qua. Sử dụng phương án khác đã chuẩn bị và báo vị trí cho lực lượng cứu hộ. Không vội vàng nhảy từ trên cao khi chưa có phương tiện và hướng dẫn an toàn.
Hỗ trợ trẻ em, người cao tuổi và người hạn chế vận động trong khả năng an toàn. Sau khi ra ngoài, đến điểm tập kết và kiểm đếm thành viên.
Bước 4: Ngắt nguồn nguy hiểm khi thực sự an toàn
Việc ngắt điện, khóa gas hoặc cô lập nguồn nhiên liệu chỉ thực hiện nếu thao tác nằm trên đường thoát, không phải đi vào vùng khói/lửa và người thực hiện biết rõ cách làm. Không chạm vào thiết bị điện khi khu vực ẩm ướt hoặc không bảo đảm an toàn.
Không trì hoãn việc thoát nạn chỉ để tìm cầu dao hoặc van khóa.
Bước 5: Chữa cháy ban đầu có điều kiện
Có thể cân nhắc dùng bình chữa cháy hoặc phương tiện phù hợp khi đồng thời đáp ứng:
- Đám cháy mới phát sinh và còn nhỏ.
- Đã báo động, có người gọi 114.
- Biết loại nguy cơ và có phương tiện phù hợp.
- Không có khói dày hoặc dấu hiệu nổ.
- Luôn còn đường rút lui ở phía sau.
Ngừng ngay và rút lui nếu bình không khống chế được lửa, nhiệt tăng, khói dày lên hoặc đường ra có nguy cơ bị chặn. Không dùng nước tùy tiện cho thiết bị điện đang mang điện, dầu mỡ hoặc hóa chất khi chưa biết cách xử lý phù hợp.
Bước 6: Cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng
Khi lực lượng đến, cho biết vị trí cháy, người có thể còn bên trong, nguồn điện/gas, lối tiếp cận, chất nguy hiểm và thay đổi vừa quan sát. Không tụ tập cản trở đường xe chữa cháy.
Nếu bị kẹt
- Gọi 114 và thông báo vị trí cụ thể.
- Di chuyển tới nơi ít khói, có thể quan sát hoặc liên lạc từ bên ngoài.
- Đóng cửa ngăn khói nếu phù hợp; báo hiệu bằng ánh sáng, âm thanh hoặc vật dễ nhận biết.
- Không trốn ở vị trí khó tìm và không tự nhảy từ trên cao.
Mỗi công trình có đặc điểm khác nhau; ưu tiên hướng dẫn của hệ thống phát thanh, lực lượng tại chỗ và Cảnh sát PCCC và CNCH.
Những việc không nên làm
- Quay lại lấy điện thoại, tiền hoặc giấy tờ.
- Dùng thang máy để thoát khỏi tòa nhà đang cháy.
- Mở cửa vào vùng có dấu hiệu nhiệt/khói mạnh mà không đánh giá.
- Tự tập trung quay phim, livestream tại khu vực cứu nạn.
- Phun bình chữa cháy khi không còn đường rút lui.
- Lan truyền thông tin chưa kiểm chứng về người bị nạn hoặc nguyên nhân cháy.
Chuẩn bị từ trước quan trọng hơn phản ứng tại chỗ
Gia đình và cơ sở nên thống nhất lối thoát, điểm tập kết, người hỗ trợ thành viên yếu thế và cách gọi 114. Thiết bị phải dễ lấy, còn hoạt động và người sử dụng đã được hướng dẫn.
Xem thêm: Kiến thức PCCC cho gia đình và Thiết bị PCCC phổ biến.
Nguồn tham khảo
- Bộ Công an hướng dẫn thoát nạn an toàn: https://www.bocongan.gov.vn/hoi-dap/huong-dan-cach-de-thoat-nan-an-toan-va-xac-dinh-duong-loi-thoat-nan-khi-co-chay-xay-ra-15265.html
- Khuyến cáo phòng ngừa và xử lý ban đầu: https://bocongan.gov.vn/bai-viet/phong-ngua-chay-no-cuoi-nam-d23-t42682
- Hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy: https://bocongan.gov.vn/chinh-sach-phap-luat/chi-tiet-cau-hoi/1b299447-c8fe-47e5-91f7-39114c00a89a
Nội dung tham khảo. Trong tình huống thực tế, ưu tiên thoát nạn, gọi 114 và làm theo hướng dẫn của lực lượng chức năng. Ngày kiểm tra nguồn: 22/07/2026.